Çin'den ithalat nasıl yapılır? Adım adım rehber

Çin'den ithalat nasıl yapılır sorusunun cevabı tedarikçiyle değil, ürünün kendisiyle başlar. Kendi markanızla ürün çıkarmak ya da mevcut ürünü daha iyi koşullarla almak için Çin hâlâ ilk bakılan yerlerden biri. Ama sonucu çoğu zaman birim fiyat belirlemez. Ürünün hangi GTİP'e girdiği, hangi belgeyi istediği, deponuza kaça mal olduğu ve yolda kimin riskinde olduğu en az fiyat kadar ağır basar. Aşağıdaki adımlar, sipariş öncesi kontrolden malın deponuza girmesine kadar olan sırayı izliyor. Tedarikçi seçimini ayrıntılı anlatan “Alibaba ve 1688'den güvenli tedarik” rehberi bu yazının devamı gibi okunabilir.

1. Ürün Türkiye'ye sorunsuz girebilir mi?

Sipariş vermeden önce ürünün hangi tarife pozisyonuna girdiğini, hangi vergileri ödeyeceğini ve Türkiye'de satılabilmesi için hangi belgeleri istediğini öğrenin. Ticari ithalat için genellikle vergi mükellefi bir işletme gerekir; hangi yapının size uyduğunu mali müşavirinizle konuşun.

• GTİP (tarife pozisyonu): Ürünün gümrük tarifesindeki sınıflandırması. Vergiler, belgeler ve denetimler büyük ölçüde buna bağlıdır.
• Vergiler: Gümrük vergisinin yanında ithalatta KDV, bazı ürünlerde ÖTV ödenir. Çin menşeli bazı ürünlerde İthalatta İlave Gümrük Vergisi Kararı'ndaki listelere göre ilave gümrük vergisi ya da damping önlemleri de çıkabilir.
• Uygunluk ve denetim: Ticaret Bakanlığı, ürün güvenliği denetimlerini risk esaslı TAREKS sistemi üzerinden yürütür. Ürün grubuna göre CE işareti, test raporu ya da başka uygunluk belgeleri istenebilir.
• İzin gerektiren ürünler: Gıda, kozmetik, tıbbi ürünler, kimyasallar ve benzeri gruplarda ilgili kurumların ayrıca izin ya da kayıt şartları olabilir.
• Etiketleme: Türkçe etiket, kullanım kılavuzu ve ithalatçı bilgileri gibi zorunluluklar ürün grubuna göre değişir.
• Fikri mülkiyet: Başka bir markanın tasarımını ya da logosunu taklit eden ürünler gümrükte ve satışta ciddi sorun yaratır.

2. Ürün deponuza kaça mal olur?

Tedarikçinin birim fiyatı, ürünün size maliyetinin yalnızca bir kısmıdır. Satış fiyatını, ürün deponuza girene kadarki toplam maliyete (landed cost) göre kurun. Hesaba girmesi gereken kalemler:

• Ürün bedeli, numune bedeli ve varsa kalıp ya da baskı hazırlık masrafları
• Çin içi nakliye ve teslim şartına göre ihracat masrafları
• Uluslararası navlun ve nakliye sigortası
• Varış limanı ya da havalimanındaki terminal ve antrepo masrafları
• Gümrük vergileri, ithalatta KDV ve ürüne göre ek vergiler
• Gümrük müşavirliği hizmet bedeli, test ve belge masrafları
• Yurt içi nakliye, depolama ve ödeme sırasında oluşan banka ve kur maliyetleri

Bu kalemlerin hepsi ürüne, döneme ve güzergâha göre oynar. Tabloyu tahminle değil; gümrük müşavirinizden, nakliye firmalarından ve bankanızdan aldığınız güncel tekliflerle doldurun.

3. Tedarikçi nasıl bulunur ve doğrulanır?

Tedarikçiyi Alibaba.com gibi uluslararası B2B platformlarda, Çin iç pazarına yönelik 1688'de, Kanton Fuarı gibi fuarlarda ya da sektördeki tavsiyelerle bulabilirsiniz. Kanal ne olursa olsun, kısa listedeki firmaları aynı ölçütlerle tartın.

• Firmanın fabrika mı, ticaret şirketi mi olduğunu öğrenin; ikisi de uygun olabilir ama kiminle çalıştığınızı bilmelisiniz.
• İş lisansındaki şirket adıyla sözleşmedeki ve ödeme yapılacak hesaptaki adın aynı olduğunu kontrol edin.
• Ürününüze benzer ürünleri ne zamandır ürettiklerini ve hangi pazarlara sattıklarını sorun.
• Hedef pazarınız için gereken test raporlarını sağlayıp sağlayamayacaklarını önceden teyit edin.
• Birden fazla tedarikçiden aynı adet, aynı ambalaj ve aynı teslim şartıyla teklif alın.

4. Numune ve ürün onayı

Seri üretime numune görmeden başlamayın. Malzemeyi, ölçüyü, işçiliği ve ambalajı elinizde görmenin başka güvenilir yolu yok. Üç tedarikçiden numune istemek para tutar; yanlış tedarikçiye büyük sipariş vermek genellikle çok daha fazlasını tutar.

Onayladığınız numuneyi referans numune olarak saklayın; mümkünse tedarikçide de aynı numuneden bir tane kalsın. Logo, renk ya da ambalaj değişikliği istiyorsanız bunları da numune aşamasında görün ve yazılı olarak onaylayın. Seri üretimin bu numuneye göre yapılacağını sözleşmeye ekleyin.

5. Sözleşme, proforma fatura ve ödeme

Sipariş, genellikle tedarikçinin hazırladığı bir proforma fatura (PI) ya da satış sözleşmesiyle kesinleşir. Bu belgede yazmayan bir şartı sonradan talep etmek zordur. Belgenin en az şunları içermesine dikkat edin:

• Ürünün teknik özellikleri, onaylı numuneye atıf ve kabul edilebilir kusur tanımları
• Adet, birim fiyat, para birimi ve toplam tutar
• Teslim şartı (Incoterms kuralı, sürümü ve teslim yeri)
• Üretim ve sevkiyat tarihi, gecikme halinde ne olacağı
• Ambalaj, koli etiketi ve marka uygulamaları
• Ödeme planı ve ödeme yapılacak hesabın sahibi
• Sevkiyat öncesi denetim hakkınız ve olumsuz sonuçta izlenecek yol

Yaygın düzen, bedelin bir kısmının üretim başlarken avans, kalanının sevkiyattan önce ödenmesidir; oranlar pazarlıkla belirlenir. Kalan ödemeyi kalite kontrolün olumlu çıkmasına bağlamak pazarlıkta elinizi güçlendirir. Alibaba.com'daki siparişlerde Trade Assurance'ın güncel şartlarını, yüksek tutarlarda akreditif gibi banka yöntemlerini değerlendirin. “Banka hesabımız değişti” diye bir e-posta gelirse, ödemeden önce değişikliği tedarikçiyle daha önce kullandığınız bir kanaldan teyit edin.

6. Üretim takibi ve kalite kontrol

Üretim başladıktan sonra iletişimi koparmayın. Ara aşamalarda fotoğraf ve video isteyin, ambalaj ve etiket baskısının doğru yapıldığını teyit edin. Teslim tarihinde sapma olacaksa bunu erken öğrenmek, satış planınızı ve nakliye rezervasyonunuzu güncellemenizi sağlar.

İlk siparişlerde, ürünler yüklenmeden önce bağımsız bir firmaya sevkiyat öncesi denetim yaptırın. Bu denetim genellikle üretimin büyük kısmı bitip paketleme başladığında yapılır: denetçi partiden rastgele örnek çeker, ölçü, görünüm, işlev, ambalaj ve etiketi kontrol eder, fotoğraflı rapor hazırlar. Sorun varsa ürünler hâlâ tedarikçideyken düzeltme isteyebilirsiniz. Ayrıntılar için “Çin'de kalite kontrol nasıl yapılır?” rehberimize bakabilirsiniz.

7. Sevkiyat, gümrükleme ve teslim

Taşıma yöntemini yükün hacmi, aciliyeti ve ürünün niteliği belirler. Numunede ekspres kargo, acil ve hafif yükte hava kargo, büyük hacimde deniz yolu (parsiyel LCL ya da tam konteyner FCL) öne çıkar; bazı güzergâhlarda demiryolu ve kara yolu da var. Teslim şartı (örneğin FOB) taşımayı size bırakıyorsa birkaç nakliye firmasından teklif alın ve teklifin hangi masrafları kapsadığını yazılı sorun.

Gümrükleme için genellikle şu belgeler istenir; ürüne ve rejime göre liste değişebilir:

• Ticari fatura (commercial invoice) ve çeki listesi (packing list)
• Taşıma belgesi: deniz yolunda konşimento (bill of lading), hava yolunda hava yolu taşıma senedi (AWB)
• Gerekiyorsa menşe belgesi
• Ürüne göre test raporları, uygunluk belgeleri ve ilgili kurum izinleri
• Nakliye sigortası yaptırdıysanız poliçe

Yük Türkiye'ye ulaşınca gümrük müşaviriniz beyannameyi verir, vergiler ödenir, varsa denetim tamamlanır ve mal yurt içi nakliyeyle deponuza gelir. Bu aşamayı en çok hızlandıran şey belge tutarlılığıdır: faturadaki tanım, adet ve tutar, çeki listesi ve taşıma belgesiyle birebir uyuşmalı.

Özet: Çin'den ithalat kontrol listesi

1. 01Ürünün GTİP'ini, vergilerini, belgelerini ve denetimlerini gümrük müşavirinizle netleştirin.
2. 02Toplam maliyeti güncel tekliflerle hesaplayın.
3. 03Tedarikçileri doğrulayın ve aynı şartlarla teklif alın.
4. 04Numune alın, onaylı numuneyi referans olarak saklayın.
5. 05Sipariş ayrıntılarını, teslim şartını ve ödeme planını yazılı hale getirin.
6. 06Üretimi takip edin, sevkiyattan önce kalite kontrol yaptırın.
7. 07Taşıma yöntemini seçin, belgeleri eksiksiz hazırlatın.
8. 08Gümrükleme ve teslimi gümrük müşaviriniz ve nakliye firmanızla koordine edin.

Cespartner bu sürecin araştırma ve koordinasyon tarafında destek verir: tedarikçi araştırması ve karşılaştırması, numune süreci, üretim takibi ve kalite kontrol koordinasyonu. Tedarikçiye ödemeyi doğrudan siz yaparsınız; ithalat, gümrük, vergi ve uygunluk konuları sizin ve gümrük müşavirinizin sorumluluğunda kalır ve bu sınırlar işe başlamadan yazılı olarak belirlenir.